Herkes Bağışıklığını Artırmak İstiyor Ama Bu Hataları Yapıyor

Sonbahar ve kış aylarının gelmesiyle birlikte enfeksiyonlar süratle artış gösterirken, bağışıklık sistemini olvandırmak her zamankinden daha önemli hale geliyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı, ve fonksiyonel tıp alanında çalışmalar yapan Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, soğuk mevsimlerde bağışıklık sağlığını güçlendirmek, yalnızca bir takviyeye değil, kanıtlanmış geniş kapsamlı yaşam tarzı değişikliklerine güçlenir. Vitamin ve mineral takviyelerinin gelişigüzel kullanımı fayda yerine ciddi risk olabilir. Bu yüzden, laboratuvar sonuçlarıyla eksiklikler belirlenmeden gelişigüzel takviyelere yapılmamalı.

Prof. Dr. Öztürk, sonbaharda bağışıklığı güçlendirmenin akademik 7 temel prensibini paylaştı. Ayrıca uyarılar ve değerli önerilerde bulundu.

İç organlarımız ve mikroorganizmalar: Bağışıklığın temel taşları

Bağırsaklarımızda yaşayan (mikro, savunma sisteminin düzenlenmesi ve vücudun savunma mekanizmalarının yapısında kritik rol üstleniyor. Yüzde 70’e oranında bağışıklık hücreleri diğer organlarda değil bulunuyor. Klinik çalışmalar düzenli probiyotik ve prebiyotik tüketiminin, yararlı bakterileri beslediğini ve yararlı bakterilerin sayısını arttırdığını gösteriyor. Bu da üst solunum yolu enfeksiyonlarının iltihabını ve şiddetini önlemeye yardımcı. Bu nedenle, yoğurt, kefir, turşu gibi fermente gıdalar, soğan, sarımsak, pırasa, muz, lahanagiller ve pancar gibi gıdaları düzenli tüketin. Ancak, bu gıdaları alırken, tehdit grubunda iseniz, öncelikle uzman danışmanız gerekiyor.

Vitaminler, mineraller ve bağışıklık: Dengeyi nasıl kurmalı?

D, C, B vitaminleri ve çinko bağışıklık sisteminde son derece önemli rol üstleniyor. Ancak bu vitamin ve minerallerin düzeyleri her bireye eşit kapsamda verilmemeli. Bunun yanı sıra, özellikle D vitamini ihtiyaç doktor kontrolüyle ölçülmeli ve eksiklik saptanırsa, uygun destek planlanmalı. Çeşitli sebze-meyveler ve protein kaynaklarını içeren bir beslenme riayeti ise, vücudun ihtiyaçlarını karşılamasına katkı oluyor.

Kalitesiz uyku, bedende iltihap ve kortizol hormonunun artmasına neden olur, böylece enfeksiyonlarla mücadelede başarı azalır. Çalışmalar her 7-9 saat düzenli uyumanın özellikle 23:00-04:00 saatleri arasında uyumanın kritik önem taşıdığını kanıtlamaktadır. Rahat uyku, melatonin hormonunun salgılanmasını destekler.

Günlük orta yoğunlukta aktiviteler, bağışıklık seviyesini desteklemenin yanı sıra beden sağlığını da destekler. Haftada en az 150 dakika, örneğin 30 dakika tempolu yürüyüşler veya diğer aerobik aktiviteler, güçlü bir yaşamın temel şehirlerinden biri. Tabii, egzersiz kişinin yaşına ve sağlık durumuna uygun olmalı. Düzenli hareket etmek, aşırı zorlamadan ziyade tercih edilerek güçlü sağlanmalı.

Hidrasyon ve nemli mukozalar: Virüslere karşı ilk savunma

Kuruyan burun ve boğaz mukozası, virüslerin hücre içine tutunmasını kolaylaştırıyor. Bu nedenle, kış mevsiminde susama hissi azalırken, mukoza zarlarının kuru olmayan kalması önemlidir. Günlük sıvı ihtiyacı bireye göre değişebilir, yaşa, aktivite seviyesine ve hava koşullarına göre farklılık gösterebilir. Genel olarak, herkes susuz kalmadan yeterince su içmeli, gün boyunca susamaktan kaçınmalı. Bu şekilde, mukozaların daha nemli kalması sağlanır ve virüslerin sokulması kolaylaşır.

Güneş ışığı ve D vitamini: Kış aylarında dikkat edilmesi gerekenler

İlkbahar ve yaz aylarında güneş, vücudun D3 vitamini sentezini destekliyor. Ancak, sonbahar ve aylarında, ülkemizin enleme ulaşmayı başaramayan UV-B güneş ışınları nedeniyle D vitamini üretimi oldukça zorlaşıyor. Bu durumda, güneşsiz saatlerde dahi D vitamini sentez edilmediği için, dengeli beslenmeye önem vermek ve uzman kontrolünde takviye almak önemli. Güvenli ve dengeli güneş ışığına maruz kalmak, melatonin üretimini sağlar ve bağışıklık sistemine katkı sağlar. D vitamini ekleri, ciddi dozlarda kullanıldığında vücuda zarar verebilir; bu nedenle, doktor kontrolünde ve dozda alınmalıdır.

Prof. Dr. Öztürk, kış boyunca enfeksiyonlardan korunmanın en önemli yollarından birinin, risk grubundakilere mevsimsel grip aşısı yaptırmak olduğunu belirtiyor. Ayrıca, kalabalık yerlerde maske takmak, hasta kişilerle yakın temastan uzak durmak ve elleri en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamak, enfeksiyon riskini önlemeye yardımcı.